Verkiezingsactie: nu 2,25/week
COMMENTAAR TOESLAGEN
Ook zonder schandaal kan het zo niet langer
meer met het toeslagenstelsel
Raoul du Pré 27 oktober 2025
Bewaren
Home
Delen
Krant
Net binnen
Rubrieken
Rubrieken
Een overheid kan het zich niet permitteren dat
honderdduizenden mensen in financiële onzekerheid
verkeren vanwege een overheidsregeling.
I
n het rumoer van de verkiezingscampagne dreigt het
bericht wat onder te sneeuwen, maar dat is onterecht: de
NOS meldde dat de Belastingdienst in het afgelopen jaar 658
duizend keer geld moest terugvragen van mensen die te veel aan
toeslagen hadden ontvangen. Vaak gaat het om aanzienlijke
bedragen.
Advertentie
Advertentie
Nu bij Ben: Dubbele dikke data.
Zo krijg je bij 15 gieg er 15 extra bij. Dat is dus 30
Gieg en 200 minuten voor maar 10 euro.
Advertentie van:
Ben
Kijk op Ben.nl
Het is een groeiend probleem, omdat steeds meer mensen
gebruikmaken van een toeslag. In tien jaar tijd verdubbelde het
jaarlijkse bedrag dat wordt uitgekeerd naar 21 miljard euro. De
coronatijd heeft het probleem verergerd. De overheid zette de
terugvorderingen van een miljoen te hoge toeslagen toen tijdelijk
op pauze om te voorkomen dat mensen in economisch onzekere
tijden nog dieper in de problemen zouden komen. Daardoor zijn
er schulden blijven staan.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant
verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren
en de hoofdredactie.
Voor de goede orde: dit is geen toeslagenschandaal zoals dat enkele
jaren geleden werd blootgelegd, met duizenden mensen die
onterecht door de Belastingdienst werden aangepakt. Maar het
probleem dat zich hier manifesteert is intussen nauwelijks minder
ernstig: een overheid kan het zich simpelweg niet permitteren dat
honderdduizenden mensen in financiële onzekerheid verkeren
vanwege een overheidsregeling.
Wat twee decennia geleden nog een modern en klantvriendelijk
model leek – voor iedere zelfredzame burger een
hoogstpersoonlijke toeslag, zelf aan te vragen – is voor te veel
mensen een onneembaar bastion geworden. De hang naar
maatwerk is ongeschikt gebleken voor de sociale zekerheid. Met de
kinderbijslag en de ouderdomsuitkering AOW zijn nooit grote
uitvoeringsproblemen ontstaan, omdat de regelingen
overzichtelijk, uniform en begrijpelijk zijn. Bij de toeslagen is de
kans op fouten te groot. En omdat het voor vele mensen ook nog
eens gaat om aanzienlijke delen van het huishoudbudget, kan zo’n
fout al snel tamelijk desastreuze gevolgen hebben.
De overheid is hier onvoorspelbaar en dat is precies wat een
overheid niet mag zijn. Mensen die met de beste bedoelingen hun
weg hebben proberen te vinden in ingewikkelde regelingen,
voelen zich weggezet als fraudeur. Vaak ontbreekt het aan uitleg
over wat er mis is gegaan. De Belastingdienst zelf is al jaren zo
overbelast door al het rekenen, herberekenen en het rondpompen
van alle miljarden, dat elke voorgestelde wijziging van het
belastingstelsel het predikaat ‘onuitvoerbaar’ krijgt.
Zo zijn we in een vicieuze cirkel beland. Maar daar mag de politiek
zich uiteraard niet bij neerleggen. Het goede nieuws: de
verkiezingsprogramma’s zijn veelbelovend, met nogal wat
potentiële regeringspartijen die pleiten voor een
belastinghervorming die de toeslagen overbodig maakt. De
kanttekening is dat dat twee jaar geleden ook al zo was en dat er
destijds in de formatie uiteindelijk bar weinig van terecht is
gekomen.
Dat is wel de plek waar het moet gebeuren. Iedereen snapt dat een
belastinghervorming complex is en dus niet even snel geregeld
wordt, maar het instellen van een staatscommissie die binnen een
jaar een blauwdruk op tafel legt, is wel het minste wat in de
komende formatie geregeld zou moeten worden. Ook het nieuwe
kabinet heeft er alle belang bij dat het niet achtervolgd wordt door
berichten over goedwillende burgers die vastlopen in dit door de
overheid gecreëerde moeras.
